
Toàn cảnh: 17.764 tỉ tệ, tăng chậm lại
Theo số liệu của Xingtu, từ 17/10 đến 11/11, tổng doanh số thương mại điện tử toàn mạng đạt 17.764 tỉ tệ, nhiều hơn cùng kỳ năm ngoái 814 tỉ tệ, tương đương tăng 4,8%. Trong đó, thương mại điện tử tổng hợp đạt 16.790 tỉ tệ, với Tmall giữ vị trí dẫn đầu, JD và Douyin xếp ngay sau.
Cơ cấu tiêu dùng cũng đang dịch chuyển. Dữ liệu giám sát của Langchao Zhuoshu cho thấy, từ 12/10 đến 2/11, tổng doanh số bán lẻ trực tuyến toàn quốc tăng 4,0%, trong đó hàng hóa thực chỉ tăng 2,5% còn tiêu dùng phi hàng hóa tăng tới 12,1%. Cùng giai đoạn, doanh số của các nền tảng bán lẻ tức thời tăng 8,2% — nhanh gấp đôi tốc độ chung của bán lẻ trực tuyến.
Về ngành hàng, đồ gia dụng vẫn là nhóm có doanh số lớn nhất trên các sàn tổng hợp với 2.675 tỉ tệ, nhích nhẹ so với năm ngoái. Điện thoại và đồ số chiếm 14,6% doanh số, đứng thứ hai; quần áo chiếm 14,0%, đứng thứ ba, giữ nguyên tỉ trọng như năm ngoái.



Bán lẻ tức thời: mảng tăng nhanh nhất
Bán lẻ tức thời — giao hàng trong giờ từ cửa hàng gần nhà — đạt 891 tỉ tệ trong đợt 11.11, tăng 33% so với cùng kỳ. Meituan Shanguo dẫn đầu, Taobao Shanguo đứng thứ hai và JD Miaosong đứng thứ ba.

Mỗi sàn một cách đánh
Tmall mở bán chính thức tối 20/10, chỉ trong 4 giờ đầu đã có 124 thương hiệu cán mốc doanh số 100 triệu tệ. Ngày 9/11, đợt giá đỉnh của Tmall mở màn, hơn 30.000 thương hiệu tăng gấp đôi doanh số chỉ trong giờ đầu tiên. Theo Alibaba, đợt này có hơn 1 triệu thương hiệu toàn cầu và 72 triệu sản phẩm tham gia. Tmall giữ lại hình thức đặt trước để ổn định tăng trưởng cho thương hiệu, đồng thời đẩy mạnh giảm giá chính thức để đơn giản hóa quy tắc ưu đãi.

Douyin chọn phiếu tiêu dùng làm đòn chính. Từ 15/10 đến 11/11, phiếu tiêu dùng giúp hơn 20.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ vượt mốc doanh số 1 triệu tệ, hơn 30.000 gian hàng mới cũng vượt mốc này, và hơn 330 khu công nghiệp đạt doanh số trên 100 triệu tệ. Hiệu ứng phiếu tiêu dùng còn lan lên nhóm đầu: số gian hàng nhờ phiếu tiêu dùng mà đạt doanh số trên 100 triệu tệ tăng 15% so với năm ngoái. Ngoài phiếu tiêu dùng, kênh tìm kiếm và thẻ sản phẩm cũng mang đơn về cho gian hàng: số gian hàng đạt trên 10 triệu tệ nhờ thẻ sản phẩm tăng 29%, nhờ tìm kiếm tăng 31%, còn trên app Douyin Mall đã có hơn 350 gian hàng vượt mốc 10 triệu tệ.


JD thì đánh vào dịch vụ. Theo JD, tính đến 23h59 ngày 11/11, đợt 11.11 năm nay ghi nhận hơn 300 triệu đơn dịch vụ. Doanh số thẻ dọn dẹp nhiều lần tăng hơn 550%, đơn dịch vụ chăm sóc xe tăng 167%. JD vốn đã không còn chỉ bán hàng hóa — dịch vụ đang trở thành hướng tăng trưởng mới, dựa trên năng lực kho bãi và giao hàng của sàn.

Pinduoduo tiếp tục trợ giá 10 tỉ tệ và giảm giá theo đơn, có mặt hàng được giảm thẳng ngay từ món đầu tiên mà không cần ghép đơn cho đủ ngưỡng. Kuaishou tung gói khuyến khích gồm 100 tỉ lượt hiển thị lưu lượng và hàng trăm triệu tệ trợ giá người dùng, tùy theo tình hình kinh doanh của từng gian hàng. Xiaohongshu thì chia đôi chi phí phiếu ghép đơn với gian hàng, và trong giai đoạn mở màn, sản phẩm tham gia chương trình có doanh số gấp 3 lần ngày thường.

Nhịp độ của các sàn năm nay cũng lệch nhau rõ rệt. JD và Douyin đều khởi động muộn hơn năm ngoái, Douyin rút gọn đợt sale còn 28 ngày. Kuaishou vẫn mở đặt trước từ đầu tháng 10 và còn đợt bán lại sau ngày 11/11, còn Pinduoduo kéo dài đến cuối tháng 11. Các sàn không còn dồn dập mở cùng lúc mà cố tình lệch nhịp để tranh sự chú ý của người dùng.
AI vừa làm công cụ, vừa thành hàng hóa
Một thay đổi rõ nét khác: AI bắt đầu vừa làm công cụ vận hành, vừa được bán như một sản phẩm. Năm ngoái các sàn đã dùng AI để giúp người mua tìm hàng và hỗ trợ gian hàng làm ảnh, chăm sóc khách hàng. Năm nay Taobao đưa Qwen vào thẳng quy trình mua sắm: người dùng mô tả nhu cầu sử dụng bằng lời nói, AI so sánh sản phẩm và cho thử đồ ảo, giúp gian hàng có thêm một kênh để người mua tìm thấy mình mà không cần từ khóa tìm kiếm chính xác.

Trong đợt 11.11, Tmall mở trung tâm nạp Token của Trạm AI với ưu đãi giới hạn, có Zhipu, MiniMax và Qwen Office tham gia — tức là dịch vụ dùng mô hình AI được bày bán như hàng hóa trên sàn. Douyin mở miễn phí có thời hạn công cụ chăm sóc khách hàng thông minh Feige, để câu hỏi lặp lại về quy tắc ưu đãi hay thời gian giao hàng được trả lời tự động.

Người tiêu dùng cũng sẵn sàng trả tiền cho sản phẩm AI. JD cho biết trong toàn đợt đã bán hơn 50 triệu sản phẩm AI, các mặt hàng xu hướng như máy tính AI, máy trạm AI, camera AI, kính AI đều tăng doanh số gấp đôi trở lên. Tối 11/11, trợ lý JoyInside của JD ghi nhận hơn 70 triệu lượt tương tác tính đến 23h59; lúc 22h cùng ngày có hơn 20.000 người dẫn chương trình số đang livestream trên JD. Robot trong kho của JD Logistics xử lý đơn tăng 45% so với cùng kỳ.

Giao nhanh từ cửa hàng gần nhà
Một thay đổi khác: ngày càng nhiều hàng được giao thẳng từ cửa hàng gần nhà thay vì kho trung tâm. Taobao Shanguo cho biết có hơn 500.000 gian hàng thương hiệu bán lẻ tham gia đợt 11.11; riêng cuối tuần Lập Đông, 935 thương hiệu bán lẻ tăng gấp đôi doanh số so với trước đợt sale. Tính theo cùng kỳ, thực phẩm tươi sống và đồ ăn sẵn tăng 73%, đồ mẹ và bé tăng 72%, đồ gia dụng và đồ dùng gia đình tăng 71%. JD Miaosong tăng 42% doanh số bán lẻ tức thời so với cùng kỳ trong toàn đợt.

Meituan Shanguo đẩy mạnh giao hàng từ cửa hàng chính hãng của thương hiệu, kèm giao gấp một-một và miễn phí vận chuyển khi trả hàng. Nhóm hàng sức khỏe bán tốt: máy đo đường huyết và thiết bị theo dõi sức khỏe tăng gấp đôi doanh số, máy massage bụng và đồ điện chăm sóc sức khỏe tăng 200%. Từ tháng 9, Meituan đã công bố kế hoạch NEXT, dự kiến đầu tư 30 tỉ tệ trong 3 năm để cùng thương hiệu và nhà bán lẻ mở rộng nguồn hàng địa phương.

Rút ra cho seller Việt Nam
11.11 Trung Quốc năm nay cho thấy ba hướng dịch chuyển mà seller Việt có thể soi chiếu. Thứ nhất, giảm giá không còn là vũ khí duy nhất: khi Tmall, JD và Douyin đều lệch nhịp, đơn giản hóa ưu đãi và chia sẻ chi phí trợ giá với gian hàng, người mua được giữ lại bằng trải nghiệm mua sắm dễ hiểu và đáng tin, không phải bằng mức giảm sâu nhất. Thứ hai, bán lẻ tức thời — giao nhanh từ cửa hàng gần nhà — đang tăng nhanh gấp nhiều lần tốc độ chung của sàn, và nhóm hàng sức khỏe, mẹ và bé, thực phẩm tươi sống là những nhóm hưởng lợi rõ nhất. Thứ ba, AI đã đi vào cả ba khâu: giúp khách tìm hàng, thay nhân viên chăm sóc khách hàng trả lời câu hỏi lặp lại và hỗ trợ livestream bằng người dẫn chương trình số — những việc seller vừa và nhỏ có thể bắt đầu áp dụng ngay từ khâu chăm sóc khách hàng và làm nội dung, trước khi nghĩ đến các công cụ lớn hơn.
Nguồn: Thương mại điện tử Trung Quốc