Đơn 20 tệ, người bán chỉ còn chưa tới 4 tệ: Alibaba, Meituan và JD đang đánh cược gì ở bán lẻ tức thời?

Bán lẻ tức thời — đặt hàng và nhận trong khoảng 30 phút — đang trở thành chiến trường mới của ba ông lớn thương mại điện tử Trung Quốc. Alibaba khoe người dùng thường xuyên tăng hơn 150%, Meituan cam kết rót 30 tỷ nhân dân tệ trong 3 năm, JD dựng hơn 10.000 kho trước trên toàn quốc. Nhưng phía sau những con số tăng trưởng là bài toán lợi nhuận của người bán, đến nay vẫn chưa có lời giải.

Ảnh minh họa bài viết: Đơn 20 tệ, người bán chỉ còn chưa tới 4 tệ: Alibaba, Meituan và JD đang đánh cược gì ở bán lẻ tức thời?

Tin tức quốc tế · Rikio Agency tổng hợp

Taobao Flash Purchase: đơn trung bình của quán ăn tăng gấp đôi

Ngày 30/10, tại Hội nghị phát triển ngành giao đồ ăn Trung Quốc lần thứ 12 tổ chức ở Phật Sơn, Taobao Flash Purchase — mảng giao hàng tức thời của Alibaba — công bố một loạt số liệu mới. Trong quý I/2026, số đơn trung bình của mỗi quán ăn trên nền tảng này tăng gấp đôi so với cùng kỳ, còn lượng người dùng thường xuyên, mua với tần suất cao, tăng hơn 150%.

Bà Điền Tây Diễm, phó chủ tịch Taobao Flash Purchase, phát biểu tại hội nghị
Bà Điền Tây Diễm, phó chủ tịch Taobao Flash Purchase, phát biểu tại hội nghị.

Báo cáo "Quan sát ngành ăn uống trực tuyến 2026" công bố cùng dịp cho thấy trong số các quán mới tham gia, hơn 80% là quán nhỏ, mô hình cửa hàng đơn lẻ. Về địa bàn, tốc độ tăng đơn tại các thành phố cấp 4, cấp 5 trở xuống trong một năm qua cao gấp hơn 2 lần so với thành phố cấp 1; thị trường cấp huyện có thêm hơn 250.000 cửa hàng nhỏ tham gia, tổng lượng đơn tăng gấp 3 lần. Cùng kỳ, 116 thương hiệu ẩm thực lâu đời được Bộ Thương mại Trung Quốc chứng nhận đã mở gần 2.000 cửa hàng trực tuyến trên Taobao Flash Purchase.

Mở ứng dụng Taobao hiện nay, Flash Purchase đã kết nối cả quán ăn, siêu thị Hema và nhiều cửa hàng bán lẻ địa phương. Ngoài đặt đồ ăn, người dùng có thể mua thực phẩm tươi sống, đồ dùng hằng ngày, thuốc, hoa, quần áo và sản phẩm số. Trong mô hình này, đồ ăn mang lại tần suất mở ứng dụng cao, các ngành hàng còn lại mở rộng biên độ tiêu dùng, còn ứng dụng Taobao cung cấp lượng người dùng và gian hàng sẵn có.

Giao diện và hoạt động của Taobao Flash Purchase
Giao diện và hoạt động của Taobao Flash Purchase.

Thị trường 781 tỷ tệ và dự báo vượt 1.000 tỷ tệ năm 2026

Theo báo cáo "Phát triển ngành bán lẻ tức thời 2025" của Viện nghiên cứu Bộ Thương mại Trung Quốc, quy mô bán lẻ tức thời của Trung Quốc năm 2024 đạt 781 tỷ nhân dân tệ, tăng 20,15% so với năm trước. Báo cáo dự báo thị trường sẽ vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ trong năm 2026 và có thể chạm 2.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030.

Báo cáo tài chính quý II/2026 của Alibaba cho thấy doanh thu mảng bán lẻ tức thời tại Trung Quốc của tập đoàn — gồm Taobao Flash Purchase, Hema và các mảng bán lẻ tức thời khác — đạt 53,3 tỷ nhân dân tệ, tăng 45% so với cùng kỳ. Theo Alibaba, tăng trưởng này còn kéo lượng người dùng hoạt động hằng tháng của ứng dụng Taobao tăng lên và đóng góp thêm doanh thu quản lý khách hàng.

Báo cáo tài chính Alibaba quý II/2026
Báo cáo tài chính Alibaba quý II/2026.

Với Alibaba, Flash Purchase không chỉ là một kênh đơn hàng mới, mà còn là cách kéo người dùng mở ứng dụng thường xuyên hơn và kích hoạt toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử của tập đoàn.

Báo cáo Phát triển ngành bán lẻ tức thời
Báo cáo Phát triển ngành bán lẻ tức thời.

Ba ông lớn, ba cách đánh khác nhau

Trước miếng bánh thị trường nghìn tỷ tệ, cả ba ông lớn đều tăng tốc nhưng mỗi bên đánh theo một thế mạnh riêng.

Alibaba dựa vào Taobao — cổng thương mại điện tử tổng hợp — cùng lượng thương hiệu và hàng hóa tích lũy từ Tmall, Hema. Trước đây, Taobao chủ yếu phục vụ nhu cầu mua sắm có kế hoạch; nay Flash Purchase nối cửa hàng địa phương và giao hàng tức thời vào cùng một ứng dụng, để người dùng vừa mua sắm từ xa vừa tiêu dùng ngay gần nhà.

Meituan dựa vào mạng lưới đời sống địa phương tích lũy lâu năm: quán ăn, cửa hàng bán lẻ và đội ngũ giao hàng. Tháng 9 năm nay, Meituan Flash Purchase công bố kế hoạch "Sản phẩm NEXT", cam kết đầu tư 30 tỷ nhân dân tệ trong 3 năm tới để hỗ trợ phát triển ngành bán lẻ tức thời, với mục tiêu xây "vòng tròn hàng hóa 30 phút".

Kế hoạch Sản phẩm NEXT của Meituan
Kế hoạch Sản phẩm NEXT của Meituan.

JD dựa vào chuỗi cung ứng và logistics. Từ tháng 1/2026, dịch vụ giao hàng tức thời của JD Logistics bắt đầu phục vụ trực tiếp các gian hàng thứ ba trên sàn JD. Tháng 2, thương hiệu thể thao 361° gia nhập JD Miaosong, đồng loạt lên sóng tại hơn 160 thành phố với hơn 1.000 cửa hàng. Tháng 9, JD Logistics triển khai trước hơn 10.000 kho trước trên toàn quốc, phối hợp hàng chục nghìn cửa hàng để chuẩn bị hàng cho đợt ra mắt điện thoại mới, với đơn nhanh nhất giao trong 9 phút.

Thương hiệu 361° trên JD Miaosong
Thương hiệu 361° trên JD Miaosong.

Tóm lại, Alibaba dùng lưu lượng và hệ sinh thái hàng hóa để nối tiêu dùng tức thời, Meituan dùng mạng lưới địa phương để mở rộng chủng loại hàng hóa, JD mở năng lực logistics cho gian hàng bên ngoài. Nhưng cả ba đều tranh giành cùng một thứ: khi người tiêu dùng có nhu cầu mua ngay, họ sẽ nghĩ tới nền tảng nào đầu tiên.

Bài toán khó nhất: người bán có lãi không?

Có lưu lượng và nguồn lực vẫn chưa đủ để thắng. Bán lẻ tức thời phải giải cùng lúc ba bài toán: người tiêu dùng có quay lại mua thường xuyên không, nền tảng có kiểm soát được chi phí giao hàng không, và người bán có kiếm được tiền không.

Về phía người tiêu dùng, đồ ăn có tần suất mua cao, nhưng mua thuốc, mua hoa hay mua đồ số thì không thường xuyên như vậy. Nếu chủng loại chưa đủ phong phú, cửa hàng gần nhà chưa phù hợp, hoặc món khách cần hay hết hàng, nền tảng khó giữ chân người dùng dù có đông người dùng.

Về phía vận hành, bán lẻ tức thời đòi hỏi hàng phải ở đủ gần khách. Nền tảng phải điều phối cùng lúc vị trí cửa hàng, quản lý tồn kho, nhặt hàng và giao hàng. Mật độ đơn không đủ thì chi phí giao hàng khó san đều; bố trí cửa hàng không hợp lý thì hàng lên kệ cũng chưa chắc giao kịp giờ hẹn.

Giao hàng tức thời
Giao hàng tức thời.

Khó nhất là bài toán lợi nhuận của người bán. Tháng 3 năm nay, China News Service từng công bố dữ liệu kinh doanh của một quán giao đồ ăn ở Bắc Kinh: một đơn giá niêm yết 20 tệ, sau khi trừ hoa hồng sàn, phí giao hàng cơ bản, phí hoạt động giao hàng và tiền trợ giá phiếu giảm giá, người bán thực nhận chưa tới 4 tệ. Chỉ là một trường hợp cá biệt, nhưng nó phản ánh đúng thực tế: đơn tăng, lợi nhuận chưa chắc tăng theo.

Dữ liệu kinh doanh quán giao đồ ăn
Dữ liệu kinh doanh quán giao đồ ăn.

Nếu nền tảng và người bán cứ dựa vào giảm giá để tranh đơn, kết cục có thể là người dùng được giảm giá, quy mô đơn tăng lên, nhưng biên lợi nhuận của người bán ngày càng bị bóp chặt.

Cả ba nền tảng đều đang điều chỉnh. Alibaba tối ưu cơ cấu đơn hàng: theo báo cáo tài chính tháng 8, Taobao Flash Purchase đang mở rộng các đơn đồ ăn giá trị cao và ngành hàng phi thực phẩm để nâng giá trị mỗi đơn. Meituan cải thiện chất lượng kinh doanh của người bán: hãng cho biết tỉ trọng đơn giao đồ ăn dưới 15 tệ trong năm nay đã giảm một nửa so với cùng kỳ, đồng thời dùng sản phẩm, mô hình cửa hàng và AI để giúp người bán tăng thu nhập. JD tăng cường năng lực giao hàng tức thời bằng hệ thống kho trước và cửa hàng liên kết.

Cuộc đua vì thế đang đổi luật chơi: trước đây nền tảng dùng trợ giá để tranh người dùng và đơn hàng; nay khi cạnh tranh đi sâu, chỉ giảm giá khó duy trì tăng trưởng dài hạn. Chủng loại hàng hóa, hiệu quả giao nhận và chất lượng kinh doanh của người bán đang dần thành điểm thi đấu mới. Bên nào khiến người tiêu dùng muốn mua, người bán có lãi và nền tảng có lợi nhuận hợp lý mới có cơ hội thắng trong cuộc đua đường dài này.

Rút ra cho seller Việt Nam

Bán lẻ tức thời không còn là chuyện của riêng Trung Quốc: tại Việt Nam, ShopeeFood, GrabMart, các sàn giao đồ ăn và siêu thị mini trực tuyến cũng đang chạy đua giao trong 30–60 phút. Seller Việt nên theo dõi mô hình này như một kênh bán hàng song song, đặc biệt với nhóm hàng tiêu dùng nhanh, thực phẩm và đồ dùng hằng ngày — nhưng phải tính bài toán lợi nhuận trước khi lao vào.

Con số đáng nhớ nhất trong bài là đơn 20 tệ chỉ còn chưa tới 4 tệ về tay người bán. Tăng trưởng đơn hàng không đồng nghĩa tăng trưởng lợi nhuận: trước khi tham gia bất kỳ chương trình trợ giá nào của sàn, hãy trừ đủ hoa hồng, phí giao hàng, chi phí voucher và tiền trợ giá để biết mình thực nhận bao nhiêu trên mỗi đơn — và đặt ngưỡng dừng khi biên lợi nhuận chạm mức tối thiểu.

Hướng đi mà cả ba sàn Trung Quốc cùng chọn — đơn giá trị cao hơn và ngành hàng phi thực phẩm — cũng là gợi ý cho seller Việt: thay vì tranh đơn giá rẻ, hãy thử combo giá trị cao, hàng theo mùa và mặt hàng ít cạnh tranh về giá. Cuối cùng, bài học về địa bàn cũng đáng chú ý: tại Trung Quốc, đơn ở thành phố nhỏ và cấp huyện tăng nhanh gấp đôi thành phố lớn. Với seller Việt, thị trường tỉnh và khu vực ngoài trung tâm lớn có thể là nơi tăng trưởng còn trống, nếu logistics và giá giao hàng được tính kỹ.

Nguồn: Thương mại điện tử Trung Quốc

Muốn biết shop của bạn đang nghẽn ở đâu?

Gửi link gian hàng, Rikio Agency sẽ khám shop miễn phí và đề xuất hướng tăng trưởng.

Đăng ký khám shop →

Miễn phí

Khám shop

Để lại thông tin, Rikio khám shop và gửi báo giá phù hợp với tình trạng gian hàng của anh/chị.

Tìm kiếm trên Rikio

Zalo f